साहेबराव पवार : समाजकारण, राजकारण आणि क्रीडा क्षेत्रातील नाबाद शतकवीर!
कुडाळ (इम्तियाज मुजावर ) कुस्तीच्या आखाड्यातील मल्ल, राजकारणाच्या मैदानातील खेळाडू, समाजकारणाच्या गडातले धडाडीचे योद्धा आणि साताऱ्याच्या मातीचा अभिमान – हे नाव आहे साहेबराव (भाऊ) पवार!
आज हे भाऊ नुसतेच शंभरीत पोचले नाहीत तर नाबाद शतक खेळत उभे आहेत.
जन्मातून उभं राहिलेलं मैदान
१५ सप्टेंबर १९२५ रोजी जावळी तालुक्यातील दरेखुर्द या छोट्याशा खेड्यात जन्मलेले भाऊ लहानपणीच संघर्षाच्या मैदानात उतरले. १९४७ साली साताऱ्यात स्थायिक होताना हातात कुठली संपत्ती नव्हती, पण डोक्यात स्वप्नं होती, हृदयात लोकांसाठी आग होती आणि शरीरात गावठी ताकद होती.
राजकारणातील नाबाद खेळी
१९६२ ते १९७५ पर्यंत सातारा नगरपालिकेच्या पार्टी प्रेसिडेंट म्हणून भाऊंनी मैदानात धडाकेबाज इनिंग सुरू केली. सत्ता आली, पदं आली, पण त्यांनी कधी स्वतःसाठी खेळ केला नाही. प्रत्येक धाव समाजाच्या खात्यात जमा केली. जनता सहकारी बँकेचे अध्यक्ष म्हणून शेतकऱ्यांना आधार दिला, तर जावळी पंचायत समितीचे सभापती म्हणून खेडोपाड्यांना दिशा दिली.
त्यांच्या कामगिरीकडे पाहिलं तर प्रत्येक वेळी ते सामनावीर ठरलेले दिसतात. विकासाच्या सामन्यातही, संघर्षाच्या कसोटीतही त्यांनी नाबाद खेळी केली.
शिक्षण क्षेत्रातील दमदार डाव
१९५६ मध्ये कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्यासोबत पवारवाडी माध्यमिक विद्यालयाची सुरुवात केली. १९७२ मध्ये बापूजी साळुंखे यांच्यासोबत लालबहादूर शास्त्री महाविद्यालयाची उभारणी केली. शिक्षणाच्या मैदानात हे भाऊ असे उतरले की गावागावातील शेकडो मुलांना नवीन आयुष्य मिळालं.
मेढा येथे शिक्षण संस्थेची स्थापना करून त्यांनी दाखवून दिलं – “माझा डाव केवळ राजकारणापुरता नाही, माझा डाव पुढच्या पिढीला घडवण्याचा आहे.”
क्रीडाक्षेत्रातील अस्सल मल्ल
१९६३ मध्ये तालीम संघ आणि जिल्हा तालीम संघाची स्थापना करून भाऊंनी कुस्तीच्या मैदानाला नवी ऊर्जा दिली. उपाध्यक्ष म्हणून महाराष्ट्र राज्य कुस्तीगीर परिषदेच्या कामात त्यांनी डंका वाजवला.
कुस्ती हा खेळ गावोगावी पोहोचवणं, तरुणांना व्यासपीठ देणं आणि नवा दम आणणं – हा भाऊंचा खरा ध्यास होता.
आज कित्येक मल्ल राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय रंगमंचावर लढले, त्यामागे भाऊंचं प्रोत्साहन, त्यांचा पाठींबा आणि त्यांचं संघटन होतं. भाऊंनी कुस्तीला फक्त खेळ मानलं नाही, तर जीवनाची शाळा मानली.
राजकारण, समाजकारण आणि क्रीडा – तिन्ही मैदानांत सामनावीर
साहेबराव पवार हे त्रिशतकी खेळाडू आहेत. कुठलंही मैदान असो – राजकारणाचं, समाजकारणाचं किंवा क्रीडेचं – ते नेहमीच सामनावीर ठरले.
नगरपालिकेत विकासाचं शतक मारलं.
पंचायत समितीत समाजकारणाचं शतक मारलं.
कुस्ती संघटनात क्रीडाक्षेत्राचं शतक मारलं.
आज १०० वर्षांनंतरही त्यांचा हा डाव अजून सुरू आहे, कारण ते अजूनही नॉट आउट आहेत!
विचारांची ताकद आणि प्रामाणिकपणा
भाऊ हे फक्त राजकारणी नाहीत, तर सत्यशोधक विचारांचे प्रामाणिक अनुयायी आहेत. महात्मा फुले, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या विचारांनी त्यांनी आपला मार्ग ठरवला.
त्यांना सत्तेची भूक नव्हती, तर समाजासाठी लढण्याची तहान होती. त्यांची राजकारणातील धावपट्टी म्हणजे प्रामाणिकपणा, निष्ठा आणि जनतेबद्दलचं प्रेम यांची खरी शर्यत होती.
अजूनही मैदानात सज्ज
आज शतकपूर्ती झाली आहे, पण भाऊ अजूनही निवांत बसलेले नाहीत. कमानी हौद येथील निवासस्थानी ते सकाळी दहापासून शुभेच्छा स्वीकारतील. पण लक्षात ठेवा, हे केवळ वाढदिवसाचं औपचारिक सेलिब्रेशन नाही. हा आहे एका लढवय्या माणसाचा सन्मान – ज्याने आयुष्यभर समाजासाठी शड्डू ठोकला आणि आजही मैदान सोडलेलं नाही.
शतकाचा वारसा
भाऊंचं हे नाबाद शतक आपल्याला सांगतं –
खेळाडूप्रमाणे झुंज द्यायची.
राजकारणात प्रामाणिक राहायचं.
समाजकारणात निष्ठा ठेवायची.
तरुणाईला नेहमी उभं करायचं.
संपूर्ण सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र आणि क्रीडाजगत आज त्यांच्या या नाबाद शतकाला सलाम करतं.
शेवटचं वाक्य
भाऊ म्हणजे असा खेळाडू, जो शतकं पार करूनही अजूनही क्रीझवर ठाम उभा आहे.
आज त्यांचं नाबाद शतक आपल्याला फक्त अभिमान नाही तर पुढे झगडण्यासाठी प्रेरणा देतं.
भाऊंच्या या खेळाला ना शेवट आहे, ना पराभव… कारण हा डाव फक्त भाऊंचा नाही, तर संपूर्ण समाजाचा आहे!
–
